Ang Pasko ni Isay

�@

MAGKAHALONG pagkabahala at kaligayahan ang naramdaman ni Luisa habang binubuksan ang sulat na natanggap buhat sa Pilipinas. Iisa lamang ang maaaring pagmulan nito --- si Atoy, ang nakababata niyang kapatid, labing-walong gulang at kasalukuyang nasa huling antas ng high school sa bayan nila sa Laguna.

Ulila ng lubos sa mga magulang silang magkapatid. Si Isay ay guro sa isang pribadong paaralan sa loob ng sampung taon, subali't dala ng pangangailangan, ginawa niyang talikuran ang kanyang propisyon at ngayon nga ay narito siya sa Japan bilang isang empleyado sa isang malaking pagawaan ng noodles. Limang buwan na siya sa bansang ito. Bagama't hindi lubhang kalakihan ang kanyang kinikita, masasabing mas malaking di hamak ang kanyang monthly take-home pay ngayon kaysa sa tinatanggap niya sa Pilipinas. Mayroon na siyang kaunting naiipon sa bangko, habang patuloy naman niyang naigagapang ang mga pangangailangan ni Atoy sa kanyang pag-aaral.

Si Isay ay may mataas na pangarap sa buhay. Nais niyang harapin ang kinabukasan ng may dignidad, bilang isang propisyonal, kung kaya't sa kabila ng kanilang kahirapan, sinikap niyang makapag-aral sa kolehiyo sa paniniwalang ito ang tanging paraan upang ang kahirapang dinanas ng kanilang pamilya ay magawa niyang talikuran. Isang mangingisda sa Lawa ng Laguna ang kanyang yumaong ama, samantalang ang ina naman niya ay tindera sa palengke sa kanilang bayan.

Ang ganitong mataas na pangarap ang nag-udyok kay Isay para iwasan ang katuparan ng kanyang mga panariling pangangailangan. Ang tawag ng damdamin, tibok halimbawa ng kanyang puso, pag-ibig ng isang nagdadalaga, ay kinusa niyang ipa-isang tabi alang-alang sa kanyang pangarap. Totoo na minsan na siyang umibig, kay Berto, isa niyang kababata at kamag-aral sa elementarya, subali't nagawa niyang paglabanan ang lahat. Si Berto ngayon ay nagtatrabaho bilang security guard sa isang kumpanya sa Canlubang, pero matagal na rin silang di nagkikita o nagsusulatan man lamang. Marahil ay mayroon na itong asawa at pamilya, ang karaniwan niyang nasasabi sa sarili sa tuwing sasagi sa ala-ala si Berto --- ang iisang lalaking minsa'y nagpatibok sa kanyang waring matigas na batong puso sa ngayon.

Sa tuwing darating ang panahon ng kapaskuhan at bagong taon, di maiwasang kasumgi sa kanyang ala-ala ang kanyang payak at musmos na nakaraan sa kanilang bayan. Sa pampang ng ilog, ginugunita niya ang paglalaro ng mga bangkang papel at sabuyan ng tubig na ginagawa nila ng kanyang mga kalaro at kaibigan. Nasaan na kaya ngayon si Ana, si Ruby, at si Agnes --- ang kanilang pinakamasaya at bilyakang kabarkada --- ang anak ng kanilang Meyor sa kanilang bayan. Minsan sa kanilang pagkakaroling, nanariwa sa kanyang ala-ala ang tig-tatlong piso nilang kinita sa magdamag nilang pagkanta ng mga Christmas songs sa bayan. Ibinili niya ito ng watusi at ilang rebentador para paghahanda sa bagong taon. Nang dumating ang takdang araw, si Atoy naman lahat ang nagpaputok ng mga ito --- doon din sa pampang ng ilog kung saan ang kanilang kubo, ang bunga ng maraming taong paghihirap ng kanyang ama, ay nakatirik.

Dito sa Ibaraki Prefecture ay kakaiba ang kanyang nararamdaman. Sa limang buwan niyang itinigil dito, di niya nalilimutan ang magsimba tuwing lingo, kasama ang ilang Pilipinong estudyante, mga kaanak nila, at ilang Pilipinong nagtatrabaho sa club. Ilan sa kanila ang humihikayat sa kanya na magbago ng trabaho, mas malaki daw ang kinikita dito at di lubhang hirap ang katawan. Kailangan lamang ay maging malambing sa mga customer, mga Pilipino at Hapones, at pag ikaw ay kanilang nakawilihan, minsan ay mas malaki pa ang tip na kaya mong maipon kaysa aktuwal na kikitain sa buong magdamag.

Ang rangya, ganda at kaunlaran ng bansang Hapon ay isang palaisipang malimit bumagabag sa kanyang isipan. Inihahambing niya ang Pilipinas sa bansang ito. Ano ba ang sikreto at saan nagkakaiba ang dalawa? Disiplina at sipag ng mga mamamayan, o sa kalidad ng mga namumuno sa pamahalaan? Marahil ang lahat ng ito ang dahilan. Pero sadya kayang wala ng pag-asang umunlad and Pilipinas? Kung sa lebel ng mga mamamayan ay maghahari ang sipag, tiyaga at katipiran, hindi kaya ito ang susi sa isang maunlad na bukas, di lamang sa personal na ambisyon ng isa't isa, kundi sa kinabukasan mismo ng buong bansa?

Sa darating na Pasko, sa pangunang pagkakataon, ay di niya kapiling si Atoy. Hindi rin niya makakasama ang kanyang mga malalapit na kaibigan. Kung bagama't mayroon na siya ngayong kaunting naiipon, ang bunga ng kanyang mga paghihirap sa loob ng nakaraang limang buwan, hinahanap pa rin ng kanyang sarili ang mga magagandang ala-ala ng nakaraan sa kanyang buhay, sa kanilang maliit na bayan, kapiling ng kanyang mga malalapit na kaanak at kaibigan.

Kung ang tunay na diwa ng Pasko ay pagmamahalan at pagbibigayan sa isa't isa, sa puso ni Isay ay nakatimo ngayon ang magkahalong damdamin ng pangamba at pagsasaya --- pangamba sa patutunguhan ng kanyang buhay sa ibang bansa, at pagsasaya dahilan sa diwa ng kapaskuhan na ngayon ay muling nananariwa sa kanyang nakalipas na ala-ala. *

You may email the author at ernie@philippinestoday.net