Fil-Ams at dog eaters

FIL-AM - Mga kabataang Pinoy na ipinanganak at lumaki na dito sa Amerika. Pa-ingles na at syempre, talagang Westernized na ang dating at outlook sa buhay. Hinahangahan din ng malakolonyal nating "entertainment o showbiz" industry sa Pilipinas at ginagawang parang mga dyosa at adonis sa pinilakang tabing ang mga fil-ams na ito. Kumbaga, kung maputi ka, "in" ka sa masa. Kung balingkinitang kayumanggi naman ay pwede ng advertisement para sa Csin Tsun Chu (tama ba ang spelling?).

May tatlong klase ng pagka-Pinoy o pagka Fil-am dito.

Unang klase -- Sa tagal ng pakikisalamuha ko dito ay may mga nakapanayam akong mga iilang Fil-am na hindi conventional o stereotypical na kano ang pag-iisip. I met some Fil-am youths who share a great interest in the Philippine History, our native lore and culture. Nag-aaral sila at nagpupumilit matuto ng Tagalog at minsan ay talagang pumupunta sa Pilipinas through Tagalog 101 classes. Meron ding mga nagpapa-tattoo ng mga "alibata" sa katawan. Ang "alibata" ay ancient o pre-Hispanic alphabet ng Pilipinas.

Lahat ng ito ay sa kagustuhang malaman ng kung ano ang kanilang pinanggalingan. They are thirsty of what their roots are, their heritage and in knowing who they really are. They were born here, yes ... but they find it hard to mingle especially in the white community.

Some Fil-ams especially in California copy "black attitudes" and culture.

Ito yung mga hip-hop
(Flip hops sa slang, kasi nga "Flip" as a short for Filipinos). Basically, Blacks and Hispanics are the next visible race they can compare themselves with. Iyun ba'ng... nag-iisip silang ipinanganak nga sila dito, subalit hindi naman sila puti. Ano nga ba sila?

Lumabas na rin ang usapin sa Asian Pride. Habang dumadami ang mga Asians ay lumalaki din ang paghanga sa Asian mainland. But it does not stop there. Nag-didivide din ito sa pangkating grupo ng mga Chinese-American youths, Vietnamese-American youths, Fil-Am youths, Koreans, Cambodians, etc.

Sad to note especially sa California na umusbong a rin ang Asian gangs. What is ridiculous is that the gangs fight other gangs of Asian origin. Even Pinoy youths got their own cliques - Satanas Gang, Pinoy Riyal, to name a few. Dito sa New York ay Hong Kong at Chinese Gangs pa lang ang nalalaman kong established. Mga migranteng Intsik na may mga koneksyon din sa sindikatong intsik ng Hong Kong at Taiwan, tulad ng Hong Kong Triad.

Bumalik tayo sa mga Fil-Am youths. They blame their parents for not teaching them the language. They blame their parents for not telling them stories about the Philippines, and their roots. Syempre, hindi rin natin masisisi ang mga magulang. They are children of the 50's and 60's , so pagdating sa US ay isinawalat na ang kaisipan sa pag-integrate sa bagong bansang kinasadlakan. Malakas din ang kolonyal na pag-iisip kaya sabi usually ng mga Fil-Ams na kakilala ko, English is the main tongue at home. They are not encouraged to learn what is their root. It's sort of a taboo. This is far different from the Hispanics, South Americans, Chinese, mainland Indians, and Korean immigrants, even Vietnamese and Cambodian immigrants who taught their kids the mother tongue of the old country, as soon as the child begin to learn to read and write. Pati ang mga alpabetong Vietnamese at Indians (na parang alinsunod sa Sanskrit, ay makikita mo sa mga Vietnamese, Indian, Bengali at Chinese stores.

These Fil-Am youths do not consider their being Filipino dahil kumakain sila ng kanin, marunong magluto ng pansit at may toyo at patis sa kusina. Masyadong mababaw na dahilan sa kanila ito. Though, ito na nga ang naging parang stereo-typing sa mga Pinoy (at iba na ring Asyano). Some of them even learn how to play Banduria (like that Fil-am youth in California who is fronting an alternative band - Bobby Banduria), enroll themselves in Arnis, Mano-mano, and Filipino stick-fighting schools. Some join Pinoy folk dance companies, learn how to play the kulintang, and haggle with the Philippine-born Pinoys while listening to E-heads and River Maya.

Some become community activists and join progressive organizations like League of Filipino Students (LFS), that now have groups in Los Angeles (California), Seattle (Washington), and Chicago (Illinois). Here in New York, there's the Philippine Forum, MAKABAYAN, FORWARD, ARKIPELAGO, GABRIELA-Network, and FACES (that is campaigning for the cleaning up of the US of its toxic waste responsibility in the old Subic and Clark bases ). Sa California ay may PESANTE, at BAYAN-USA.

Ikalawa - Syempre, meron din namang mga Fil-ams na think and act like Americans. Syempre, hindi naman natin sila masisi. Dito na sila nagising, namulat, nag-aral, nagtatrabaho. Nakapanlulumo at dahil wala silang gaanong interes mag-aral ng pinanggalingan. It is their parent's fault, kung titingnan talaga natin.

Ikatlo - at syempre naman, meron ding mga Pinoy na ipinanganak at lumaki sa Pilipinas, may kanluranin na pag-iisip at parang hinipan na parang lobo pagdating sa Estados Unidos. I met a lot of them. Ingles ng ingles kahit halata naman ang accent at baluktot ang grammar. Laging "you know" ng "you know". Hekhekhek ... dinadaan na lamang sa tawa. Hindi lamang iisang insidente na maririnig mong nilalait nila ang Pilipinas: ang mga problema nito, ang init, ang trapik, ang kakupagan. Wala ng sinabing mabuti sa pinanggalingang lungga.

DOGEATERS - "Don't add dog in the noodle you will cook us...", pabirong sabi ng aking kasamahan sa trabaho. Napangiti lamang ako at sabay sabing ... "Nope... I will add cat this time ..." Stereotyping ang mga salitang ito sa Southeast Asians, especially sa Pinoy. It is a racist epithet actually, subalit nagiging biro na. Culinary peculiarity. Lalo na when these light skinned co-workers see me eat "balut" (ang laki pa naman ng sisiw, damn!). Stereotyping na haplos naman ang lahat ng lahi. Like, sagana sa marijuana at damo ang Jamaicans. O di kaya'y hindi naliligo ang mga Arabo. O amoy ecurry' ang mga mainland Indians. Putol ang isang daliri ng mga Hapon. Haitians will inflict voodoo on you. Or snobs ang mga Prances.

Nagiging malala ito pagdating na sa racial profiling. Halimbawa, sa New Jersey ay laging pinupuna ang mga State Troopers at Pulis dahil lagi nilang hinuhuli ang mga traffic violations ng mga African-Americans or blacks at hispanics, at iba pang minorities as compared to whites or caucasians. Kaya nga aside from DWI na kaso (Driving While Intoxicated) ay meron na raw DWB (or Driving While Black , hehehe....). Sa atin namang mga Pinoy - DWB din - Driving While Brown... hakhak!!!

Meron akong babasahing libro ni Jessica Hagedorn - isang Fil-am writer. Acclaimed ito ng mga critics. Ang pamagat - DOGEATERS. Walang binatbat ang mga aso nila dito sa US kumparar sa mga ASKALS (asong kalye) natin sa Pilipinas. Lalapain sina Blackie at Whitey nina Pulgas at Tagpi (hehehe...).

Na-alala ko tuloy ang favorite comic strip ko sa Philippine Daily Inquirer na PUGAD BABOY. Nanduon kasi si Pulgas, kasama sina Dagul, Bab, Tiny, Mao, Barbie, Honeycured, Ka Noli at Sarhento Sabay Bunot. Nakailang comic book na ba ang Pugad Baboy? Hhhhhmmmm.....

Pa-habol na balita. Nabasa ko sa California-based 'Filipinas' magazine (March 2002 issue) na meron palang entry ang Pilipinas sa 2002 Winter Olympic Games. Jondre Mina represented the Philippines sa snowboarding event. Totoo kaya ito? *